ย้อนรอยเส้นทาง ปลูกยูคาลิปตัสในไทย

มติชน 12 กุมภาพันธ์ 2551

โครงการปลูก "สวนป่ายูคาลิปตัส" ริเริ่มมากว่า 10 ปีก่อน ในสมัย พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ เป็นนายกรัฐมนตรี เมื่อครั้งเดินทางไปเยือนประเทศจีน ฝ่ายจีนเสนอเข้ามาร่วมลงทุนกับกลุ่มเกษตรรุ่งเรือง มูลค่าโครงการ 1 พันล้านเหรียญสหรัฐ เพื่อปลูกป่าและจัดตั้งโรงงานผลิตเยื่อกระดาษ

ตามแผนงานจะก่อสร้างโรงงานผลิตเยื่อกระดาษกำลังการผลิต 7 แสนตันต่อปี ใช้ไม้ยูคาลิปตัสประมาณปีละ 3.5 ล้านตัน ต้องการพื้นที่เพาะปลูกจำนวน 7 แสนไร่ แบ่งเป็น 1.พื้นที่ปลูกยูคาลิปตัสบนแปลงที่ดินขนาดใหญ่เนื้อที่ติดต่อกันรวม 2 แสนไร่ 2.จัดทำในลักษณะ "คอนแทร็ค ฟาร์มมิ่ง" 5 แสนไร่ โดยจะดำเนินการรับซื้อไม้จากเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการไม่ต่ำกว่า 10,000 ราย มีพื้นที่เป้าหมายในป่าเสื่อมโทรมภาคตะวันออก 3 จังหวัด ได้แก่ จ.สระแก้ว ปราจีนบุรี และฉะเชิงเทรา แต่ความคืบหน้าของโครงการไม่มีมากนัก

จนกระทั่งมาถึงรัฐบาล "ทักษิณ 1" เมื่อ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เดินทางกลับจากการเยือนประเทศจีน ได้นำข้อเสนอของทางการจีนในเรื่องการลงทุนดังกล่าวมาผลักดันอย่างจริงจังอีกครั้ง โดยมอบหมายให้นายชูชีพ หาญสวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ไปศึกษาข้อดีข้อเสีย และความเป็นไปได้ของโครงการ

ในช่วงเวลาเดียวกัน โครงการดังกล่าวถูกคัดค้านอย่างหนักจากกลุ่มองค์กรพัฒนาเอกชน (เอ็นจีโอ) ซึ่งระบุถึงผลการศึกษาผลกระทบจากการปลูกยูคาลิปตัสว่าจะมีผลต่อสิ่งแวดล้อมค่อนข้างชัดเจน ได้แก่ ทำให้ระดับน้ำใต้ดินบริเวณพื้นที่ป่าลดอย่างชัดเจน ความหลากหลายของระบบนิเวศวิทยาในพื้นที่ป่าโดยรอบแปลงยูคาลิปตัสจะหายไป ไม่สามารถปลูกพืชชนิดอื่นๆ ได้

ในที่สุด โครงการจึงถูกพับเก็บจนถึงปัจจุบัน จนกระทั่งนายวุฒิพงศ์ ฉายแสง รมว.วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี ส.ส.ฉะเชิงเทรา พรรคพลังประชาชน ปลุกผีขึ้นมาอีก