แถลงการณ์ประชาชน ว่าด้วยโครงการเขื่อนในภูมิภาคแม่น้ำโขง: รัฐบาลประเทศลุ่มแม่น้ำโขง ต้องฟังเสียงประชาชน

25 กันยายน 2558

รัฐบาลประเทศลุ่มแม่น้ำโขง ต้องฟังเสียงประชาชน

แถลงการณ์ประชาชน ว่าด้วยโครงการเขื่อนในภูมิภาคแม่น้ำโขง

พวก เราคือประชาชนของชุมชนท้องถิ่น ผู้ซึ่งพึ่งพาอาศัยระบบนิเวศของแม่น้ำโขง และบรรดาแม่น้ำสาขาและทะเลสาบที่มีอยู่มากมายในภูมิภาคแห่งนี้ โดยเฉพาะพื้นที่ทะเลสาบเขมร แม่น้ำเซซาน และสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง เพื่อเป็นแหล่งของอาหาร วิถีชีวิตความเป็นอยู่ สังคมวัฒนธรรม และรายได้ของเรา  แหล่งน้ำและทรัพยากรต่าง ๆ ในภูมิภาคแม่น้ำโขง เกื้อหนุนชีวิตและเศรษฐกิจของเราให้มั่นคงยั่งยืน

เขื่อนที่สร้างขึ้น บนแม่น้ำโขงสายหลักและแม่น้ำอื่น ๆ ในภูมิภาค ไม่ว่าจะเป็นเขื่อนปากมูล เขื่อนน้ำตกยาลี เขื่อนน้ำเทิน 2 เขื่อนเทินหินบูน เขื่อนไซยะบุรี และชุดของเขื่อนสร้างแล้วบนแม่น้ำล้านช้าง (แม่น้ำโขง) ในเขตประเทศจีน ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงและความเสียหายอันใหญ่หลวงต่อระบบนิเวศของแม่น้ำ โขง อีกทั้งยังคุกคามชีวิต วิถีความเป็นอยู่ของผู้คน และทำให้เศรษฐกิจของภูมิภาคเสียหายโดยรวม กลุ่มชนเผ่าต่าง ๆ  ผู้หญิง และเด็ก เป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมากที่สุด อีกทั้งการสร้างเขื่อนยังซ้ำเติมความเดือดร้อนที่เราได้รับจากสภาวะการ เปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ให้ทวีความรุนแรงมากขึ้น

พวกเราได้เห็น เป็นประจักษ์พยาน และต้องเผชิญกับผลกระทบที่เลวร้ายจากการสร้างเขื่อนเรื่อยมา  สำหรับพวกเรา ซึ่งอาศัยอยู่ริมแม่น้ำ และมีประสบการณ์เกี่ยวกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นต่อระบบของแม่น้ำด้วย ตัวเองแล้ว  เราไม่มีข้อสงสัยใด ๆ อีกต่อไป ว่าเขื่อนเหล่านั้น ได้ก่อให้เกิดผลกระทบอย่างรุนแรงต่อชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในปัจจุบัน และจะกระทบไปถึงรุ่นลูกรุ่นหลานของเราเพียงใด และเขื่อนเหล่านี้ไม่สมควรจะถูกสร้างขึ้นโดยสิ้นเชิง

พวกเราวิตกกังวล อย่างยิ่งต่อการสร้างเขื่อนดอนสะโฮงในประเทศลาว ในพื้นที่ที่เป็นเส้นทางอพยพของปลาระหว่างแม่น้ำโขงตอนบนกับตอนล่าง และจะทำลายทั้งพันธุ์ปลา และปริมาณปลาในลุ่มแม่น้ำโขงทั้งหมด เขื่อนนี้จะคุกคามวงจรชีวิตของปลาบึกและโลมาอิรวดี โครงการเขื่อนดอนสะโฮง จะส่งผลกระทบด้านลบต่อภาคเกษตรกรรมและการทำประมงในพื้นที่ปากแม่น้ำโขงอีก ด้วยอย่างไรก็ตาม แม้จะเกิดความเสียหายจากการสร้างเขื่อน รัฐบาลลาวยังไม่เคยรับฟังความวิตกกังวลของประชาชนในประเทศภูมิภาคแม่น้ำโขง อื่น ๆ ที่ถูกเรียกร้องและนำเสนอซ้ำแล้วซ้ำเล่าอย่างเปิดเผยในพื้นที่สาธารณะ

เรา ไม่เคยได้รับข้อมูลข่าวสารที่สมบูรณ์เกี่ยวกับเขื่อนเหล่านี้  ไม่เคยมีใครมาถามความเห็นของเราอย่างจริงจังเหมาะสม และไม่เคยมีโอกาสในการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับโครงการเหล่านั้น เราถูกบีบบังคับให้แบกรับผลกระทบที่ไม่สามารถแบกรับได้ของโครงการเขื่อน ถึงเวลาแล้ว ที่รัฐบาลของเราจะต้องฟังเสียง และเคารพสิทธิของเรา ในการตัดสินใจเกี่ยวกับอนาคตของแม่น้ำของเรา และเกี่ยวกับชีวิตของพวกเรา

พวกเราจึงเรียกร้อง

  • ให้ ต้องมีการพูดคุยกันโดยตรง ระหว่างตัวแทนรัฐบาลในภูมิภาคแม่น้ำโขง กับตัวแทนของประชาชนในลุ่มแม่น้ำโขง ในเวทีสาธารณะที่จะมีการจัดขึ้น ทั้งนี้ ตัวแทนรัฐบาลต่าง ๆ ต้องมาเข้าร่วมในเวทีสาธารณะที่มีประชาชนในภูมิภาคแม่น้ำโขงเข้าร่วม ทั้งนี้เพื่อฟังเสียงของพวกเรา และเรียนรู้จากปัญหาผลกระทบที่เกิดขึ้นกับเราจากโครงการเขื่อน
  • ให้ มีการศึกษาเพื่อเข้าใจถึงคุณค่าของแม่น้ำอย่างรอบด้าน รวมทั้งผลกระทบทางสังคมและสิ่งแวดล้อมจากโครงการเขื่อน การศึกษาเหล่านี้จะต้องทำโดยกลุ่มหรือองค์กรอิสระ และเปิดโอกาสให้ประชาชนจากชุมชนที่ได้รับผลกระทบเข้ามามีส่วนร่วมอย่างเต็ม ที่ ให้เวลาเพียงพอในการรวบรวมข้อมูลเพื่อใช้ในการตัดสินใจเกี่ยวกับโครงการได้ อย่างเหมาะสม และหากผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า ผลกระทบเชิงลบจากโครงการเขื่อน มีมากกว่าผลประโยชน์ที่จะได้รับ จะต้องหยุดโครงการเขื่อนเหล่านั้นเสีย
  • ให้มีการศึกษาและ ดำเนินการเกี่ยวกับโครงการเขื่อนดอนสะโฮงโดยเร็วที่สุด เนื่องจากจุดสร้างเขื่อนและสถานภาพของโครงการนี้มีลักษณะล่อแหลมอย่างยิ่ง อีกทั้งจะต้องมีการเปิดเผยมูลค่าและผลกระทบของโครงการนี้ต่อสาธารณะ และได้รับการตระหนักรับรู้โดยรัฐบาลของทุกประเทศในภูมิภาคแม่น้ำโขง

ท้าย ที่สุด เราขอย้ำเตือนต่อรัฐบาลทั้งหลายว่า เรา คือประชาชนของภูมิภาคแม่น้ำโขง เราปกป้องแม่น้ำต่าง ๆ ของเรามาหลายชั่วอายุคน และเราจะต้องมีส่วนในการตัดสินใจใด ๆ ก็ตามที่เกี่ยวกับสายน้ำเหล่านี้

ร่วมลงนามโดย

ประเทศกัมพูชา

Mr.  Long Sochet, Coalition of Cambodia Fishers (CFF), Pursat Province

Ms. Phoem Sokun, Community Based Organisation (CBO), Kampong Chhnang Province

Ms. Chheng Kimheng, Community Based Organisation (CBO),Kampong Thom Province

Mr.  Eang Eangnaim, Cambodia Community Fishery, Kampong Cham Province

Mr.  Dam Samnang, Community Based Organisation (CBO), Stung Treng Province

Ms. Saron Sokhom, Community Based Organisation (CBO), Stung Treng Province

ประเทศไทย

นายนิชล ผลจันทร์ ประชาชนจังหวัดบึงกาฬ

นายวีระ วงศ์สุวรรณ ประชาชนจังหวัดอำนาจเจริญ

นายอำนาจ ไตรจักร์ ประชาชนจังหวัดนครพนม

นายชาญณรงค์ วงศ์ลา กลุ่มฮักเชียงคาน จังหวัดเลย

ประเทศเวียดนาม

Mr. Vo Thanh Trang, Village person, An Giang Province     

Mr. Truong Van Khoi, Village person, An Giang Province    

Ms. Nguyen Thi To Nguyen, Village person, An Giang Province  

Mrs. Huynh Kim Duyen, Village person, Ca mau Province

Mr. Nguyen Hoang Cau, Village person, Ca Mau province

องค์กรที่ให้การสนับสนุน

Community Resources Centre (CRC), Thailand

Fishery Action Coalition Team (FACT), Cambodia

Focus on the Global South, Thailand and Cambodia

Green ID, Vietnam

International Rivers (IR)

My Village (Mvi), Cambodia

Rachna Satrei Organization, Cambodia

Towards Ecological Recovery and Regional Alliance (TERRA)

Vietnam River Network

WARECOD, Vietnam

บุคคลที่ให้การสนับสนุน

Mr. Pham Xuan Phu academic An Giang University, Vietnam

 

ดาวน์โหลดแถลงการณ์