รายงานผลการตรวจสอบสิทธิชุมชนกัมพูชา กรณีการดำเนินการของ บ.น้ำตาลมิตรผล โดย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

12 ตุลาคม 2558 - คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเผยแพร่รายงานผลการพิจารณาคำร้องที่ขอให้เสนอแนะนโยบายหรือข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายในกรณีการดำเนินการของบริษัท น้ำตาลมิตรผล จำกัด ส่งผลกระทบต่อประชาชนและสิทธิชุมชนกัมพูชาในพื้นที่อำเภอสำโรง (Samrong) และอำเภอจงกัล (Chongkal) ในจังหวัดโอดอร์ เมียนเจย (Oddor Meanchey) ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของกัมพูชา

ความเป็นมา

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้รับเรื่องร้องเรียนจากมูลนิธิฟื้นฟูชีวิตและธรรมชาติ, Equitable Cambodia และ LICADHO (คำร้องที่ 259/2556) ว่า บริษัท น้ำตาลมิตรผล จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทสัญชาติไทย ได้รับสัมปทานที่ดินทางเศรษฐกิจ (ELCs) เพื่อดำเนินธุรกิจอุตสาหกรรมน้ำตาลในพื้นที่อำเภอสำโรง (Samrong) และอำเภอจงกัล (Chongkal) จังหวัดโอดอร์ เมียนเจย (Oddor Meanchey) ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของกัมพูชา โดยสัมปทานที่ดินดังกล่าวนั้น รัฐบาลกัมพูชาได้แบ่งพื้นที่สัมปทานให้กับบริษัทย่อย 3 บริษัท ซึ่งเชื่อมโยงกับบริษัท น้ำตาลมิตรผล จำกัด และในการเข้าดำเนินการในพื้นที่สัมปทานดังกล่าว ได้มีการยึดครองที่ดินของคนในท้องถิ่นอย่างผิดกฏหมาย โดยการพังทลายบ้านเรือนและฆ่าสัตว์เลี้ยงของชาวบ้าน มีการลอบวางเพลิงหมู่บ้าน และทำลายพืชพันธุ์ธัญญาหารเสียหาย ทำให้ชาวบ้านถูกข่มขู่คุกคามและถูกจับกุม นำมาซึ่งการขาดความมั่นคงทางอาหารและเกิดภาวะยากจนอย่างรุนแรงต่อประชาชนกัมพูชาที่ได้รับผลกระทบ

ข้อเสนอแนะนโยบาย

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีมติเสนอแนะนโยบายต่อคณะรัฐมนตรี กระทรวงต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ธนาคารแห่งประเทศไทย และหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง ควรจัดตั้งกลไกหรือกำหนดภารกิจกำกับดูแลการลงทุนในต่างประเทศของผู้ลงทุนสัญชาติไทยให้เคารพต่อหลักการพื้นฐานด้านสิทธิมนุษยชน โดยนำหลักการชี้แนะแห่งสหประชาชาติด้านธุรกิจและสิทธิมนุษยชน : การปฏิบัติตามกรอบการคุ้มครอง เคารพ เยียวยา (United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights: Implementing the Protect, Respect, Remedy Framework (2554)) มาเป็นกรอบในการดำเนินการ

มติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

อาศัยเหตุผลดังกล่าวข้างต้น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เห็นควรมีข้อเสนอแนะนโยบายตามมาตรา 15 (3) แห่งพระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ตามข้อ 7 ต่อคณะรัฐมนตรี กระทรวงต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ธนาคารแห่งประเทศไทย และหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ มอบหมายให้สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติขอทราบผลการดำเนินการดังกล่าวต่อไป

อ่านรายงานฉบับเต็ม