“ผันน้ำอุโมงค์” ชี้ทฤษฎีทำได้แต่อาจไม่คุ้มทุน

คมชัดลึก 5 กุมภาพันธ์ 2551

รองปลัด ทส.ชี้ผันน้ำอุโมงค์ทฤษฎีเป็นไปได้ แต่อาจไม่คุ้มทุน นักวิชาการ ม.สารคามระบุ ไม่เข้าใจทำไมต้องผันน้ำข้ามประเทศ เพราะทำไปก็ไม่คุ้มทุน ทั้งที่อีสานไม่ใช่ขาดน้ำ แต่บริหารจัดการน้ำไม่ดี

จากกรณีที่ นายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรี เผยถึงเมกะโปรเจ็กต์ของรัฐบาลชุดใหม่ โดยเฉพาะโครงการสร้างระบบขนส่งน้ำจากแม่น้ำโขง เพื่อแก้ปัญหาภัยแล้งในพื้นที่ภาคอีสาน 19 จังหวัด โดยใช้วิธีการขุดอุโมงค์ส่งน้ำด้วยระบบ “ไฮโดรชิล” ขนานไปตามถนนมิตรภาพนั้น 

เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ นายศิริพงศ์ หังสพฤกษ์ รองปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ซึ่งดูแลด้านทรัพยากรน้ำ กล่าวว่า ขณะนี้กำลังรวบรวมรายละเอียดโครงการด้านการจัดการน้ำของ ทส.ที่ได้ดำเนินการตามแผนวาระน้ำแห่งชาติในช่วงที่ผ่านมา เพื่อสรุปเสนอความก้าวหน้าให้แก่รัฐบาลชุดใหม่ รวมทั้งเตรียมจะดูข้อตกลงระหว่างสมาชิกของคณะกรรมการแม่น้ำโขงตอนใต้ทั้ง 4 ประเทศ ที่มีสาระสำคัญเกี่ยวกับระเบียบการใช้น้ำในลุ่มน้ำโขง การผันน้ำข้ามลุ่ม และการรักษาปริมาณการไหลของแม่น้ำโขง ที่กำหนดว่าต้องมีการแจ้งให้สมาชิกทราบ  และการทำข้อตกลงเฉพาะระหว่างกัน  

รองปลัด ทส. กล่าวว่า นอกจากนี้เตรียมจะเรียกกรมทรัพยากรน้ำและกรมทรัพยากรบาดาล มาทบทวนโครงการเมกะโปรเจ็กต์ด้านทรัพยากรน้ำด้วย เนื่องจากก่อนหน้านี้เคยทำโครงการชลประทานระบบท่อส่งน้ำ หรือวอเตอร์กริดมาแล้ว แต่สำหรับโครงการขุดอุโมงค์ส่งน้ำด้วยระบบไฮโดรชิลนั้น ยังไม่ได้เตรียมศึกษามาก่อน แต่เข้าใจว่าน่าจะเป็นส่วนต่อขยายของโครงการโขง ชี มูล เพียงแต่เปลี่ยนจากระบบท่อ มาเป็นการขุดอุโมงค์ใต้ดินแทน 

“ในทางทฤษฎี และวิศวกรรมมีความเป็นไปได้ แต่ในแง่ของความคุ้มทุนอาจเป็นปัจจัยสำคัญ รวมทั้งภูมิประเทศ และด้านสิ่งแวดล้อมของไทย ซึ่งข้อดีของการทำอุโมงค์ส่งน้ำ คือสามารถลดผลกระทบการแพร่กระจายของดินเค็มในภาคอีสาน และป้องกันการรั่วไหลของน้ำ" รองปลัด ทส.กล่าว ด้าน ผศ.ดร.ยรรยงค์ อินม่วง คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม กล่าวว่า ไม่เข้าใจว่าทำไมรัฐบาลจึงคิดที่จะผันน้ำข้ามประเทศ เพราะทำไปก็ไม่คุ้มทุน ภาคอีสานไม่ได้ขาดน้ำ แต่มีปัญหาเรื่องการบริหารจัดการน้ำมากกว่า จะแก้ปัญหาเรื่องน้ำในอีสานต้องมาแก้ระบบจัดการน้ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการเพิ่มน้ำในแหล่งน้ำต้นทุน และเรื่องการสร้างคลองซอยที่จะต่อน้ำจากแหล่งน้ำต้นทุนไปยังพื้นที่การเกษตร หากเราดูดน้ำจากแม่น้ำโขงมาได้แล้ว และเราไม่มีคลองซอย ถามว่าจะได้ประโยชน์อะไร

นายหาญณรงค์ เยาวเลิศ สมาชิกสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กล่าวว่า ก่อนหน้านี้เคยมีการพูดถึงเรื่องการผันน้ำจากแม่น้ำโขงนำน้ำมาใช้ในพื้นที่เกษตรกรรมภาคอีสาน แต่ปรากฏว่า ภาคอีสานไม่มีทั้งอ่างเก็บน้ำ และแหล่งน้ำธรรมชาติ ที่สามารถรองรับปริมาณน้ำมากขนาดนี้ไว้ได้ โครงการจึงล้มเลิกไป กระทั่งนายสมัครมาคิดจะทำโครงการแบบเดิมอีก