การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และกลไกความร่วมมือในภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง

16-18 พฤศจิกายน 2547
ห้องประชุมสหประชาชาติ กรุงเทพฯ 

การประชุม "การจัดการทรัพยากรและกลไกความร่วมมือในภูมิภาคแม่น้ำโขง" จัดขึ้นเพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น และเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างกันของภาคประชาสังคมและผู้มีหน้าที่กำหนดและตัดสินใจเกี่ยวกับนโยบายต่าง ๆ ในภูมิภาคแม่น้ำโขง ทั้งนี้เพื่อร่วมกันคิดหาแนวทางให้เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน อันนำไปสู่การพัฒนาที่เป็นธรรม เท่าเทียม และยั่งยืนต่อระบบนิเวศและประชาชนในภูมิภาคแม่น้ำโขง

องค์กรร่วมจัดการประชุมครั้งนี้ คือ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ, คณะกรรมาธิการต่างประเทศ วุฒิสภา, คณะกรรมาธิการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ วุฒิสภา และโครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

วัตถุประสงค์ของการประชุม

  1. เพื่อส่งเสริมความร่วมมือของภาคประชาสังคมทุกระดับของประเทศสมาชิกลุ่มแม่น้ำโขง ในอันที่จะก่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อสถานการณ์ปัญหาและทางเลือกต่อการพัฒนาเศรษฐกิจในลุ่มแม่น้ำโขง
  2. เพื่อทบทวน กลไกความร่วมมือ กระบวนการวางแผนและการตัดสินใจในการพัฒนาลุ่มแม่น้ำโขง รวมทั้งการประเมินความสำเร็จและล้มเหลวของโครงการ หรือแผนงาน หรือนโยบายที่ผ่านมาของประเทศสมาชิกลุ่มแม่น้ำโขง
  3. เพื่อส่งเสริมบทบาทกลไกของภาครัฐและนิติบัญญัติในการประสานความร่วมมือสนับสนุนกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม

การประชุมในครั้งนี้มีผู้เข้าร่วม 200 คน ซึ่งประกอบไปด้วยตัวแทนจากภาคประชาชน และภาครัฐในภูมิภาคแม่น้ำโขง รวมถึงองค์กรระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง และสื่อมวลชน

ผลการประชุมในวันที่ 16-18 พฤศจิกายน 2547 ผู้เข้าร่วมประชุมได้ร่วมกันแถลง "คำประกาศกรุงเทพฯ" ระบุถึงความไม่พอใจต่อแนวทางการพัฒนาที่รัฐและหน่วยงานผู้ให้ทุนระหว่างประเทศดำเนินการอยู่ และได้ร่วมกันเสนอหลักการและแนวทางที่เน้นให้เกิดกระบวนการการมีส่วนร่วมจากภาคประชาชน เช่น การสร้างกลไกคู่ขนานในรูปของ "สภาประชาชนแม่น้ำโขง" เพื่อเป็นกลไกประสานร่วมมือในการจัดการทรัพยากรในระดับภูมิภาค รวมถึงเรียกร้องให้รัฐบาลของประเทศในภูมิภาคแม่น้ำโขงต้องคำนึงถึงประเด็นด้านอธิปไตยที่สัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน เช่นประเด็นต้นน้ำ-ปลายน้ำ ผลกระทบข้ามพรมแดน ในขณะที่หน่วยงานระหว่างประเทศผู้ให้เงินทุนจะต้องสนใจและรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม และควรต้องถูกตรวจสอบหากโครงการพัฒนาเหล่านั้นได้ก่อให้เกิดความเสียหาย 

ข้อมูลและบทความที่น่าสนใจ

แม่น้ำโขงเกิดขึ้นจากการขุดควักของพญานาค
โดย รศ. ศรีศักร วัลลิโภดม

คุณค่าแม่น้ำโขง ประวัติศาสตร์ และนิเวศน์แม่น้ำโขง
เรียบเรียงจาก Food for the People: Natural Fisheries of the Mekong River, วารสาร Watershed  ปีที่ 4 ฉบับที่ 3, มีนาคม-มิถุนายน 2542

ภาพรวมการพัฒนาในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง
โดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

โครงการเขื่อนในประเทศจีนกับผลกระทบต่อระบบนิเวศและสังคมในลุ่มน้ำโขง                         
โดย กลุ่มรักษ์เชียงของ, เครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง, เครือข่ายแม่น้ำเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และโครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

เขื่อนน้ำเทิน 2 สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว: ลำดับเหตุการณ์และความเกี่ยวข้องกับประเทศไทย
รวบรวมโดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

เขื่อนน้ำเทิน 2 สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว: ช้างป่าเอเชียในอ่างเก็บน้ำ
โดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

เขื่อนน้ำเทิน 2 สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว: ไฟฟ้านำเข้าประเทศไทย
โดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

ทางเลือกหนึ่งในการปรับปรุงแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ
โดย วิฑูรย์ เพิ่มพงศาเจริญ สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

เขื่อนน้ำตกยาลีและเขื่อนเซซาน 3 ในประเทศเวียดนาม: ผลกระทบข้ามพรมแดน
โดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

โครงการสร้างเขื่อนบนลุ่มน้ำสาละวิน
โดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

ข้อเสนอจากธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) โครงข่ายระบบไฟฟ้าภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (Mekong Power Grid)
โดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

ความเปลี่ยนแปลงของแม่น้ำโขงกับโครงการโครงข่ายน้ำของประเทศไทย
โดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

โครงการผันน้ำระหว่างประเทศในลุ่มน้ำโขง และลุ่มน้ำสาละวิน
โดย โครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

โครงการปรับปรุงร่องน้ำเพื่อการเดินเรือพาณิชย์ในแม่น้ำหลานชาง-แม่น้ำโขง: ระเบิดแก่ง-ระเบิดเวลาของแม่น้ำโขง
โดย กลุ่มรักษ์เชียงของ, เครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง, เครือข่ายแม่น้ำเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และโครงการฟื้นฟูนิเวศวิทยาในภูมิภาคอินโดจีนและพม่า (TERRA)

เยื่อกระดาษในลุ่มน้ำโขง สวนป่าอุตสาหกรรมในประเทศกัมพูชา ลาว ไทย และเวียดนาม
เรียบเรียงจาก Pulping the Mekong เขียนโดย Chris Lang