ชาวบ้านริมโขงผวา การสร้างเขื่อนกระทบวิถีชีวิตและการปลูกพืชริมโขง

เสียงคนอีสาน 3 กันยายน 2551

หมู่บ้านสองคอน บ้านปากกะหลาง ตำบลสองคอน อำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี เป็นหมู่บ้านที่อยู่ติดริมโขงเหนือบริเวณที่จะสร้างเขื่อนบ้านกุ่ม ชาวบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพประมงปลูกพืชริมโขง สร้างรายได้ถึง 100,000 บาทต่อปี เกรงหากมีการสร้างเขื่อนบ้านกุ่มจะส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตการทำมาหากิน

นางตัน เสนาช่วย อายุ 70 ปี ชาวบ้านสองคอน ให้สัมภาษณ์กับผู้สื่อข่าวศูนย์ข่าวประชาสังคม จังหวัดอุบลราชธานีว่าชาวบ้านที่นี่เกือบทุกหลังคาเรือนมีอาชีพปลูกพืชริมโขง ขึ้นอยู่กับขนาดที่ดินที่จับจองมาก-น้อย ส่วนการทำนานั้นไม่ค่อยได้ผล เนื่องจากที่ดินอยู่ในหุบเขา มีชั้นหินเยอะ แห้งแล้ง เก็บน้ำไม่อยู่ จึงปลูกผักเพื่อแลกข้าวสารจากอำเภออื่น โดยเริ่มปลูกตั้งแต่เดือนตุลาคม-พฤศจิกายน เป็นต้นไป

ส่วนระยะเวลาเก็บเกี่ยว คือเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม พันธุ์พืชที่ปลูกก็เก็บสะสมแร่ธาตุใส่เนื่องจากเป็นที่ริมโขง น้ำลด จะเหลือซากตะกอนมาทับถมกันทำให้ดินอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านลงทุนกันเพียงแค่แรงงานเท่านั้น ใบของพืชที่ปลูกสามารถนำมาให้วัว-ควายกินต่อได้ ใช้ประโยชน์ได้ทุกอย่าง พืชที่ปลูก ได้แก่ หอม กระเทียม ข้าวโพด ถั่วลิสง มันเทศ ปลูกขายเป็นอาชีพหลัก โดยมีรถมารับซื้อถึงในหมู่บ้าน หอมขายกิโลกรัมละ 10 บาท กระเทียมกิโลกรมละ 60 บาท ถั่วลิสงหมื่นละ 130 บาท ตนมีที่ดินปลูกค่อนข้างเยอะประมาณ 5-6 ไร่ ทำให้มีรายได้เฉลี่ยปีละ 70,000-100,000 บาท ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับราคาที่รับซื้อของแต่ละปีด้วย ส่วนที่นามีประมาณ 2-3 ไร่ เป็นที่นาริมหุบเขา ซึ่งปลูกข้าวได้แต่ไม่พอกิน ต้องเอาพืชที่ตัวเองปลูกไปแลกข้าวเพื่อนบ้านจากอำเภอข้างเคียง

อยากฝากถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่าไม่ว่าจะให้ค่าชดเชยเท่าไหร่ก็ไม่คุ้มถ้าแลกกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ที่มีมาตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายาย ชาวบ้านทุกคนอยู่ได้โดยลงทุนเพียงแค่แรงงานเท่านั้น ซึ่งก็มีความสุขดีกับวิถีชีวิตแบบนี้หากเกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นชาวบ้านคงปรับตัวไม่ทันแน่

นายอุทัย ไชยพันโท อายุ 57 ปี ชาวบ้านบ้านสองคอน ตำบลสองคอน กล่าวว่ารักและหวงแหนทรัพยากรที่นี่มาก คิดว่ามีบุญมากที่ได้เกิดริมโขง แม้บางคนจะคิดว่าอยู่ติดกับชายแดน เสี่ยงต่อภัยต่างๆ แต่ก็ไม่เคยมีเรื่องเดือดร้อนอะไร ชีวิตผูกพันกับธรรมชาติ มีความหวังอยู่กับธรรมชาติ หากปีนี้น้ำขึ้นมากชาวบ้านก็ดีใจ เพราะตอนน้ำลดจะมีดินตะกอนที่ถูกพัดพามาทับถมกันมากทำให้ดินอุดมสมบูรณ์ปลูกพืชได้ผลผลิตดีก็เตรียมตัวหาพันธุ์พืชไว้เพื่อจะปลูก หากมีการสร้างเขื่อนจริงๆ ก็ยังไม่รู้ข้อมูลที่ชัดเจนซักอย่าง อยากให้ตัวแทนรัฐที่รับผิดชอบมาคุยกับพี่น้องประชาชน มาให้ข้อมูลถามว่าอยากได้อะไรบ้างต้องการอะไร.

เรียบเรียงโดย ศูนย์ข่าวประชาสังคม จ. อุบลราชธานี