เอ็นจีโอให้เปิดข้อมูลเขื่อนจีนปล่อยน้ำทำโขงท่วมหนัก

มติชน 16 สิงหาคม 2551

กลุ่มองค์กรพัฒนาเอกชนที่ทำงานเกี่ยวกับแม่น้ำโขง ในนามเครือข่ายประชาสังคมไทยเพื่อแม่น้ำโขง ซึ่งประกอบด้วยเครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรลุ่มน้ำโขง-ล้านนา กลุ่มรักษ์เชียงของ มูลนิธิฟื้นฟูชีวิตและธรรมชาติ เครือข่ายแม่น้ำ โครงการแม่น้ำเพื่อชีวิต ได้ร่วมกันออกแถลงการณ์เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม กรณีอุทกภัยแม่น้ำโขงและบทบาทของคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง(เอ็มอาร์ซี) โดยระบุว่า คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง ระบุว่าอุทกภัยที่เกิดขึ้นมีสาเหตุมาจากพายุเขตร้อนคามูริ ทำให้ปริมาณน้ำเพิ่มขึ้น แต่ข้อมูลที่เอ็มอาร์ซีน้ำมาอ้างนั้นไม่ครบถ้วน

แถลงการณ์ระบุว่า เครือข่ายประชาสังคมไทยเพื่อแม่น้ำโขง มีข้อสังเกตว่าเอ็มอาร์ซีเป็นตัวแทนของหน่วยงานรัฐบาล 4 ประเทศลุ่มน้ำโขงตอนล่าง ไม่มีหน้าที่แก้ตัวแทนเขื่อนจีน แต่ควรประสานงานกับเครือข่ายสถานีวัดน้ำ โดยเฉพาะสถานีจิ่งหง และแจ้งเตือนภัยแก่สาธารณะทันที ตลอดสองสัปดาห์ที่ผ่านมาเอ็มอาร์ซี ทำเพียงประกาศเตือนภัยทางเว็บไซต์ จึงกล่าวได้ว่า เอ็มอาร์ซีมีข้อมูลระดับน้ำและตระหนักดีว่าน้ำจากแม่น้ำโขงตอนบนในจีนจะหลากท่วมพื้นที่ตอนล่าง แต่กลับไม่ประกาศต่อสาธารณะผ่านสื่อต่างๆ ให้ประชาชนทั่วไปได้เตรียมตัวป้องกันความเสียหาย

แถลงการณ์ระบุว่า นับตั้งแต่มีแผนการสร้างเขื่อนแห่งแรกบนแม่น้ำโขงในปี 2539 จีนได้อ้างมาโดยตลอดว่า เขื่อนในจีนจะช่วยเพิ่มปริมาณน้ำในฤดูแล้ง และป้องกันน้ำท่วมในฤดูฝน แต่อุทกภัยที่เกิดขึ้นชี้ให้เห็นว่าปริมาณน้ำที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่มาจากแม่น้ำโขงสายหลัก มิได้มาจากน้ำสาขาในไทยหรือลาว ตรงกับที่หนังสือพิมพ์เชี่ยงไฮ้เดลี่ วันที่ 13 สิงหาคม รายงานข่าวความเสียหายจากพายุในมณฑลยูนนาน ซึ่งอยู่ทางตอนบนของแม่น้ำโขง รายงานข่าวระบุว่าประชาชนกว่า 1,250,000 คน ใน 11 เมือง ได้รับความเดือดร้อน มีผู้เสียชีวิต 40 คน เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจึงชี้ให้เห็นว่า ปริมาณน้ำจากตอนบนในจีน มีนัยยะสำคัญต่อปริมาณน้ำและอุทกวิทยาในแม่น้ำโขงตอนล่าง โดยเฉพาะที่จ.เชียงราย แต่ระบบเตือนภัยที่มีอยู่นั้นล้มเหลวโดยสิ้นเชิง

ทั้งนี้ เครือข่ายประชาสังคมไทยเพื่อแม่น้ำโขง จึงขอเรียกร้องให้เอ็มอาร์ซี ตอบคำถามของสาธารณะ ว่าปริมาณน้ำจากทางตอนบน โดยเฉพาะจากเขื่อน 3 แห่งในจีน จะสร้างความเสียหายต่อพื้นที่ใดบ้าง รวมถึงข้อมูลระดับน้ำที่สถานีวัดน้ำตั้งแต่เขื่อนม่านวาน เขื่อนต้าเฉาชาน และเขื่อนจิ่งหง ทั้งนี้เพื่อให้มีการเตรียมการป้องกันภัยได้อย่างทันท่วงที และเพื่อเป็นการพิสูจน์ข้อกล่าวอ้างของเอ็มอาร์ซี เรื่องมีการแจ้งเตือนจากจีนมาก่อนหน้า มิเช่นนั้นจะเป็นเพียงการกล่าวอ้างที่ปราศจากหลักฐานข้อเท็จจริงรองรับ