น้ำโขงลดต่ำกระทบชาวบ้านหลายล้าน

กรุงเทพธุรกิจ 27 กุมภาพันธ์ 2553

ฮานอย - ระดับน้ำในแม่น้ำโขงตอนเหนือลดต่ำเป็นประวัติการณ์ กระทบภาคเกษตรกรรม ความมั่นคงทางอาหาร การเข้าถึงน้ำสะอาด ระบบคมนาคม และการพัฒนาเศรษฐกิจ

นายเจเรมี เบิร์ด ผู้อำนวยการสำนักงานเลขาธิการคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (เอ็มอาร์ซี) เผยวานนี้ (26 ก.พ.) ว่า น้ำทางตอนเหนือของแม่น้ำโขงอยู่ในระดับต่ำเป็นประวัติการณ์ จนเป็นภัยคุกคามการบริโภคน้ำ การเดินเรือและระบบชลประทานตลอดชายฝั่งแม่น้ำ ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของประชาชนหลายล้านคน

นายเบิร์ด กล่าวว่า ภาคเหนือของไทยและลาว รวมถึงภาคใต้ของจีน ต่างได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ที่ระดับน้ำในแม่น้ำโขงลดต่ำลงมากที่สุดในรอบ 20 ปี และกำลังลดลงเรื่อยๆ

ทั้งนี้ ประชาชนมากกว่า 60 ล้านคนบริเวณลุ่มแม่น้ำโขงตอนล่างต้องพึ่งพาน้ำในแม่น้ำเพื่อหาอาหาร ใช้เป็นเส้นทางสำหรับการเดินทาง และประกอบอาชีพ ทำให้แม่น้ำโขงเป็นแหล่งทรัพยากรประมงที่มีค่ามากที่สุดในโลก

นายเบิร์ด เผยว่า มีเรือสินค้า 21 ลำที่เกยตื้น เนื่องจากแม่น้ำแห้งขอดทางตอนใต้ของจีน โดยภัยแล้งภายในภูมิภาคเป็นสาเหตุที่ทำให้ระดับน้ำลดลง

"ภัยแล้งอย่างรุนแรงจะสร้างผลกระทบต่อเกษตรกรรม ความมั่นคงทางอาหาร การเข้าถึงน้ำสะอาด การคมนาคมทางแม่น้ำ รวมถึงส่งผลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของประชาชนที่เผชิญความยากจนอยู่ในขณะนี้ จังหวัดทางตอนเหนือเป็นหนึ่งในพื้นที่ยากจนสุดสำหรับทั้งลาวและไทย" เอ็มอาร์ซี ระบุ

ผู้ให้บริการนำเที่ยวแม่น้ำโขงต้องหยุดให้บริการชั่วคราวบริเวณแหล่งท่องเที่ยวในจังหวัดหลวงพระบางและห้วยซาย ซึ่งติดกับชายแดนไทย และทางการลาวต้องเริ่มแนะนำให้ประชาชนลดการบริโภคน้ำ

นายเบิร์ด กล่าวว่า เป็นเรื่องยากที่จะกล่าวว่าภาวะโลกร้อนมีส่วนกับปรากฏการณ์นี้หรือไม่ แต่ฤดูฝนในนครเวียงจันทน์เมื่อปีที่แล้ว มีปริมาณน้ำฝนน้อยที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ และฝนยังตกน้อยกว่าปกติค่อนข้างมากในช่วงปลายปี 2552 และต้นปีนี้ เช่นเดียวกับจีนที่ฝนตกน้อยมาก ดังนั้นน้ำที่ไหลลงสาขาของแม่น้ำโขงจึงมีปริมาณน้อยมาก

ขณะที่ องค์กรพัฒนาภาคเอกชน (เอ็นจีโอ) หลายแห่งของไทย เชื่อว่า ปัญหาดังกล่าวเกิดจากการสร้างเขื่อนของจีน ซึ่งปัจจุบันมีเขื่อนและมีแผนสร้าง 8 แห่งบนแม่น้ำโขง และนายเบิร์ด กล่าวว่า เป็นเรื่องยากที่จะปฏิเสธว่าปัจจัยทั้งสองไม่เกี่ยวข้องกัน

มีรายงานว่า ไทยจะขอเอ็มอาร์ซีเจรจากับจีนให้ปล่อยน้ำจากเขื่อนเพื่อบรรเทาภัยแล้ง แต่นายเบิร์ด เผยว่า ยังไม่ได้รับคำร้องอย่างเป็นทางการจากไทย และถ้าหากได้รับคำร้อง เอ็มอาร์ซีจะไปหารือกับจีนถึงความเป็นไปได้ในการปล่อยน้ำ

ขณะเดียวกัน คณะนักวิจัยของฝรั่งเศสและออสเตรเลีย เผยว่า ภูเขาน้ำแข็งขนาด 2,550 ตารางกิโลเมตรหรือเท่ากับประเทศลักเซมเบิร์ก หลุดออกจากแผ่นน้ำแข็งเมิร์ตซ์ในทวีปแอนตาร์กติกาเมื่อวันที่ 12 หรือ 13 ก.พ. ที่ผ่านมา และอาจรบกวนระบบการไหลเวียนของกระแสน้ำในมหาสมุทรที่มีอิทธิพลต่อสภาพอากาศทั่วโลก